گفتگو با رادیو كوچه

متن مصاحبه با رادیو کوچه که در سال 1389 منتشر شد، به دلیل از دسترس خارج شدن لینک اصلی، در اینجا بازنشر می شود.

 

– رادیو کوچه: با عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما . بر اساس دانسته های ما، شما به عنوان یک روحانی شیعه، سه کتاب تورات، زبور و انجیل را خوشنویسی و تذهیب کردهاید. سوال این است که شما به عنوان یک روحانی مجتهد شیعه به چه انگیزه‌ای دست به چنین کاری زده‌اید؟
معصومی تهرانی: با سلام به شما و خوانندگانتان. در اواخر قرن بیستم، جهان بشری شاهد ظهور نوعی افراطگرایی‌ی اسلامی بود كه اعمال و رفتارشان حیرت جوامع انسانی را برانگیخت. قطعا قربانی‌ی آن رفتارها پیش از هر چیز خود اسلام بود و هست. رفتاری را كه طالبان با مردم افغانستان می‌كردند، تاثیر سوء‌ای بر دیگران می‌گذاشت. زمانی كه طالبان تندیسهای بودا در استان بامیان را به توپ بست، بنده شك نكردم كه این تفكر بدوی جوامع جهانی را دچار مصیبت خواهد كرد. از این رو به فكر افتادم تا كاری نمادین انجام دهم؛ بلكه بتوانم آن خشونت نا معقول، كه در اذهان جوامع بشری از تفكرات اسلامی نقش می‌بندد را تا حدودی مرتفع كنم. از این رو به خوشنویسی كتاب تورات كه كتاب مقدس یهودیان و مسیحیان است همت گماشتم و پس از اتمام، آن را تقدیم به تمامی جوامع یهودی و مسیحی كردم.
رادیو کوچه: ولی شما غیر از كتاب تورات، كتاب زبور و انجیل را هم خوشنویسی كرده‌اید، آن كتب را به چه منظوری خوشنویسی كردید؟
معصومی تهرانی: بله درست است. بعد از كتاب تورات كتاب زبور حضرت داوود را خوشنویسی كردم. علتی كه خوشنویسی كتاب زبور را آغاز كردم به چند دلیل برمی‌گردد كه نمی‌شود به تمامی آنها در اینجا پرداخت. پس از اتمام كتاب تورات و ارائه‌ی آن، اگرچه ما با استقبال بسیاری از اهل فرهنگ و هنر روبرو شدیم؛ اما متاسفانه اهل سیاست نه‌تنها استقبال چندانی از آن نكرد بلكه باعث گرفتاری ما شد. از تطمیع دومیلیون دلاری بگیرید تا تهدید و تكفیر و فحاشی. بدین منظور كه ما آن كتاب را یا خودمان نابود كنیم یا بدهیم نابودش كنند. به همین جهت مجبور شدم محل كارم را تغییر دهم و همین رفتارها برایم اثبات كرد كه بر روی جای درستی انگشت گذاشته‌ام كه تا این حد برخی را آشفته كرده است. اتفاقا هشت ماه پس از اتمام كتاب تورات حملات انتحاری به نیویورك واقع شد. همان زمان ما قصد كردیم كه كتاب تورات كه مشتمل بر پنچ كتاب است را به پنج جلد تقسیم كنیم و هر جلد را به یك مركز فرهنگی یا دینی تحویل دهیم. اما با توجه به حجم سنگین كتاب دیدیم این كار امكان پذیر نیست. برای همین خوشنویسی كتاب زبور را آغاز كردم كه از نظر اعتبار دینی در بین یهودیان و مسیحیان كمتر از تورات نیست و حجم آن سبكتر است. كتاب انجیل با آنكه در همین راستای احترام به عقاید گوناگون است اما یك اثر منحصر به فرد هنری است كه مشابهه‌ای نخواهد داشت و چون هنوز تمام نشده اجازه بدهید صحبتی در موردش نكنم.
رادیو کوچه: كتاب زبور در چه تاریخی اتمام یافت و آن را چه كار كردید؟
معصومی تهرانی: كتاب زبور در تاریخ 25 تیر ماه 1383 تمام شد و آن را به عنوان نمادی از احترام به پیروان ادیان مختلف، به تمامی بازماندگان قربانیان عملیاتهای تروریستی در سراسر دنیا بخصوص بازماندگان حملات 11 سپتامبر تقدیم كردیم و یكی از شاگردانم كه تذهیب آن را نیز به عهده داشت كتاب را به سفارت امریكا در آنكارا تحویل داد.
رادیو کوچه: لطف می‌كنید مشخصاتی از این كتابها بدهید كه مثلا چند ورق است؟ اندازه‌های انها چیست؟ و …
معصومی تهرانی: قطع كتاب تورات 44×57 است و 590 صفحه می‌باشد كه تمامی صفحات آن تزیین شده و طلاكاری گردیده. طلایی كه در كتاب تورات بكار رفته 15000 ورق طلای 24عیار است و به زبان فارسی است. قطع كتاب زبور 35×25 است با 570 صفحه كه آن نیز تمامی صفحاتش تزیین شده و طلاكاری شده است این كتاب به دو زبان فارسی و عبری خوشنویسی شده است. مقدار طلایی هم كه در كتاب زبور بكار رفته 5000 ورق طلای 24 عیار بوده است. كتاب انجیل هم قطعش 34×24 است و به زبان انگلیسی نوشته می‌شود.
رادیو کوچه: آقای معصومی! مبنایی که شما بر اساس آن چنین کاری کرده اید پیوند بین ادیان بوده است . در باره مبانی این پیوند و اینکه این پیوند و همراهی بین ادیان را چگونه می بینید؟
معصومی تهرانی: ببینید منظور ما از خلق چنین آثاری صرفا پیوند بین ادیان نبوده. هر چند كه در نهایت پیامش پیوستن پیروان ادیان به یكدیگر است. اما پیام اصلی آن شامل ترك تعصبات ملی و نژادی و دینی؛ احترام و ارج نهادن به انسان و انسانیت، صرف نظر از گرایشات اعتقادی و دینی و تابعیتهای ملی و نژادی؛ زندگی مسالمت‌آمیز، دوستانه و محترمانه‌ی جوامع بشری با وجود اختلافات اعتقادی و فكری؛ توجه به مشتركات انسانی و دوری از مطلق‌گراییها و مطلق‌تراشیهای عقیدتی و فرهنگی و ملی و نژادی؛ پیروی از كتب آسمانی و عدم پیروی از خرافات و موهومات و بدعتها و خرافه‌پردازان و موهوم‌تراشان و بدعت‌گذاران و دكان‌داران زر و زور و تزویر؛ حركت به سوی صلح پایدار جهانی، هم‌زیستی، نوع‌دوستی، و اجتناب از تعدی، تجاوز، جنگ و خون‌ریزی و هم‌نوع‌كشی، بخصوص با حربه‌های دینی و نژادی و فرهنگی و ملی؛ و ایجاد دنیایی توحیدی كه خداوند و خالقش به انسان تنها به خاطر انسانیتش بر او ارج می‌گذارد نه به خاطر نژاد یا نوع عبادتش است. دوست دارم به این نكته توجه كامل داشته باشید كه خوشنویس و مذهب این كتب نه‌تنها یك مسلمان است بلكه یك فرد حوزوی است. اگر بنده قرار بود كه مانند بسیاری متعصبانه و مطلق‌گرایانه با مسایل برخورد كنم قطعا چنین آثاری خلق نمی‌شد. این آثار، نشانه‌ای است از صلح‌طلبی، منطق‌گرایی، انسان‌دوستی و فرهنگ غنی‌ی ایرانی. در چنان فضایی است كه آدمی می‌تواند به آن آرامشی كه همیشه به دنبالش بوده برسد.
رادیو کوچه: خب با این توصیف نظرتان در ارتباط با کتب ادیان قبلی مانند تورات و زبور و انجیل چیست؟ آیا مانند دیدگاه سنتی آنها را محرف می دانید یا نه؟.
معصومی تهرانی: خیر بنده آن كتب را محرف نمی‌دانم و دلایلش را هم در مباحث مختلف ذكر كرده‌ام كه هم در سایتم و هم در وبلاگ گروه تبلیغی صلح موجود است و طالبینش می‌توانند بدان رجوع كنند.
رادیو کوچه: اما كسانی كه به محرف بودن این كتب معتقدند نیز دلایل زیادی مبنی بر محرف بودن آنها ارائه می‌كنند.
معصومی تهرانی: بله این یك امر طبیعی است و اشكالی هم ندارد. منتها باید دید كه آن دلایل و براهین تا چه حد با واقعیت مطابقت دارد و این امر نیز تنها در یك فضای آزاد و منصفانه، با بحث و مباحثه مشخص می‌شود. بنده فقط یكی از دلایلی كه برای اثبات محرف بودن تورات ارائه می‌كنند را عرض می‌كنم و سپس قضاوت را به دیگران می‌سپارم. معتقدین به محرف بودن تورات می‌گویند كه این كتاب، توراتی نیست كه موسی آورده بود. زیرا در آن بگونه‌ای سخن رفته كه گویی فرد ثالثی آن را نوشته است مانند اینكه می‌گوید خداوند به موسی گفت. یا موسی به خداوند گفت. همچنین، بعد از مرگ موسی نیز در آن آمده. خب این آقایان به این نكته توجه ندارند كه كسی مدعی نیست كه این كتاب را موسی قلم دست گرفته و نوشته است. تورات به زبان عبری یعنی شریعت. وقتی می‌گویم تورات موسی یعنی شریعت موسی؛ به معنای دیگر كتاب تورات دربردارنده‌ی شریعت موسی است نه اینكه آن كتاب نوشته موسی است. این تعریف هم در مورد تورات مكتوب صادق است و هم تورات شفاهی.
رادیو کوچه: آقای معصومی؛ بعد از اینکه کتاب زبور را توسط شاگردتان به آمریکا هدیه دادید و در اطلاعیه‌ای به آگاهی عموم رساندید ، آیا واکنشی را از طرف رسانه ها دیدید؟ رسانه های داخلی یا خارجی.
معصومی تهرانی: رسانه‌های داخلی‌ که از روز اول ساکت بودند و کسی صحبتی و حرفی نزد. ولی خارجی را اطلاعی ندارم چون من امکانات اطلاع‌گیری را نداشتم.
رادیو کوچه: لطفا در مورد برخوردهایی که در ارتباط با این کار با شما صورت گرفته بفرمائید . در واقع فکر می کنید حاکمیت چرا با شما به دلیل نگارش و تذهیب كتب تورات و زبور و انجیل، برخورد کرده است؟ نقطه درگیری این کار با حاکمیت از دیدگاه شما چیست؟
معصومی تهرانی: ببینید اینها كه هیچ وقت چنین چیزی را عنوان نمی‌كنند و نمی‌پذیرند كه بخاطر خوشنویسی این كتب با شما برخورد كرده‌ایم. همیشه یك اتهام پوششی را به فراخور شخص مطرح می‌كنند. البته در بسیاری از موارد آن اتهامات پوششی، بقول طلبه‌ها خیلی لایتچسبك است. خوشبختانه این موارد دیگر برای همه اظهر من الشمس شده و لزومی به توضیح نیست. ما از وقتی كه اطلاعیه‌ی نگارش تورات را منتشر كردیم مصیبتمان آغاز شد. اما علت مخالفت آقایان با این كار چیست؟، باید از خودشان سوآل كنید. ما بحثمان در راستای احترام به عقاید و افكار، ارج نهادن به انسان و انسانیت و ارزشمند دانستن حیات بشری بوده و هست. حتما آقایان با این قسمت مشكل دارند كه برخورد نامهربانانه می‌كنند. بالاخره این كتب مورد اعتقاد مسیحیان و یهودیان جهان است و پیامش نیز در نهایت صلح‌طلبی و زندگی مسالمت‌آمیز جوامع بشری بر اساس احترام به اختلاف تفكر و عقیده می‌باشد. بنابراین وقتی می‌گویند این كار شما به مصلحت نیست تنها معنایش این است كه ما معتقد به صلح و زندگی مسالمت‌آمیز، حتی با اهل كتابی كه در قرآنمان بدان اشاره شده نیستیم.
رادیو کوچه: آقای معصومی شما جدا از جنبه‌ی هنریتان، یك محقق و پژوهشگر دینی هستید و مسائل جدیدی را در حوزه‌های مذهبی مطرح کرده‌اید که خلاف نظر قاطبه فقها و دانشمندان فقه سنتی است. لطفا در مورد آنها و اینکه چه مواردی بوده و نظر شما در این ارتباط چه بوده صحبت کنید.
معصومی تهرانی: به تصورم مسائلی را كه بنده مطرح كرده‌ام اصلا جدید نیست و ممكن است در گذشته شخصیتهای مختلف مذهبی در حول آن، مباحثی را طرح كرده باشند. منتها بقدری گرد و غبار زمان بر روی افكار آن نشسته كه وقتی كسی در موردش صحبت می‌كند این تصور ایجاد میشود كه مبحث جدیدی است. جدای از این، من هیچگاه نظراتم را مطلق نكرده‌ام كه حرف اول و آخر را میزنم. بلكه برعكس گفته‌ام كه ممكن است اشتباهی هم كرده باشم. دیگران هم باید بر روی آن كار كنند و مورد بررسی قرار دهند. زیرا متوجه شده‌ام كه بیشترین مصیبتهایی كه جوامع بشری در دوران مختلف بدان دچار شده‌اند از مطلق‌گرایی‌ها بوجود آمده. بهر روی بیشتر فعالیتهای تحقیقی‌ام حول تاریخ ادیان و افكار و عقاید و نظرات دینی بوده است كه مطرح كردن همه آنها اكنون امكان پذیر نیست. اما اگر دوستان بخواهند می‌توانند به وبلاگ گروه تبلیغی صلح به آدرس peacefaith.blogspot.com مراجعه كنند كه برخی از مباحث در آنجا موجود است.
رادیو کوچه: آقای معصومی به عنوان آخرین سوالی که خود بنده دارم. بعد اگر شما مطلبی داشتید در خدمتتان هستیم. آیت الله مصباح یزدی در جایی گفته‌اند که یهودی‌ها از ابتدا با اسلام دشمن بودند. نظر شما در مورد چنین حرفی چیست؟
معصومی تهرانی: ببینید در یك فضای آزاد، هر كسی می‌تواند نظرات خود را بگوید. منتها تا چه مقدار آن نظر درست باشد قابل بحث و بررسی است. ایشان نظر خودشان را گفته‌اند كه در تاریخ ملل تازگی هم ندارد؛ چه دلیلی دارد كه نسبت به اینگونه نظرات حساسیت بخرج دهیم. بنده شخصا گفته ایشان را قبول ندارم و به شوخی بیشتر شبیه است تا یك نظر عالمانه. اتفاقا فكر می‌كنم آن مقدار ضربه‌ای كه اسلام از جانب خود مسلمانان خورده بسیار بیشتر از غیر است.
رادیو کوچه: آقای معصومی بحث یا حرف آخری اگر هست در خدمتتان هستیم.
معصومی تهرانی: من امیدوارم دوستان و عزیزانی که دلشان برای مردم و کشور می سوزد مقداری بیشتر به کارهای نمادین توجه بکنند. متاسفانه ما در کارهای نمادین ضعیفیم و معانی و مفاهیم و تاثیرات کارهای نمادین را آنطور که باید و شاید درک نمی کنیم. گاهی با یك اقدام نمادین می‌توان بیش از هزاران صفحه كتاب یا جلسه سخنرانی بر دیگران تاثیر گذاشت. نكته‌ای كه ما بدان توجه‌ای نداریم و همیشه سعی می‌كنیم با گفتار، دیگران را تحت تاثیر قرار دهیم. در اینجا از این فرصت استفاده می‌كنم و مجددا عرض می‌كنم كه بنده تنها خلق كننده این كتب به عنوان یك اثر منحصر بفرد هنری و نمادین بوده‌ام. اما در واقع این كتب متعلق به جامعه‌ی بشری است و نشانگر صلح‌طلبی، انسان‌دوستی و ارزشمند دانستن حیات بشری و همچنین محترم دانستن عقاید و افكار گوناگون از سوی ایرانیان می‌باشد كه سابقه‌ی روشنی در تاریخ این سرزمین دارد. همچنین لازم می‌دانم كه از زحمات دوست و همكار هنرمندم جناب آقای مهدی بهمن كمال تشكر را بنامیم كه از ابتدا در تمام مراحل همیاری‌ام كرد و تذهیب این كتب را به عهده داشت و به همین جهت نیز در گرفتاری اخیرم به بازجویی كشیده شد و مورد اذیت و آزار قرار گرفت. همین برخورد آقایان با ایشان نشان میدهد كه درد اینها، تنها نگارش و تزیین آن كتب بوده و بقیه اتهامها صرفا پوششی است؛ والا آقای مهدی بهمن تنها یك هنرمند صرف بوده است. امیدوارم شاهد روزی باشیم كه ابناء بشر بدون در نظر گرفتن عقاید و افكارشان در كنار هم زندگی مسالمت‌آمیزی داشته باشند. موفق باشید.
 منابع:
 1- Http://www.aftabnews.ir/vdchqknw.23nxmdftt2.html
 2- https://www.amasomi.net
 3- http://chrr.us/spip.php?article7885
http://radiokoocheh.com/article/40902
فهرست